Tín dụng Online: “cánh cửa” mới của tín dụng “đen”

(PLO) – Vay không thế chấp (còn gọi là vay tín chấp) đang được coi là giải pháp “cứu cánh” cho những cá nhân, tổ chức gặp khó khăn về nguồn tài chính. Lợi dụng tâm lý của khách hàng không phải thế chấp tài sản vẫn được vay tiền, nhiều tổ chức, công ty cho vay vốn không cần thế chấp tài sản đã nhanh chóng phát triển, thông qua internet để đến bất kỳ ai đang cần vốn để trục lợi.

Đã không ít cảnh báo về những bất lợi mà khách hàng phải gánh chịu nếu rơi vào bẫy “cho vay không cần thế chấp”, “vay nóng lãi suất thấp”… của những kẻ hành nghề tín dụng đen, nhưng hậu quả của nó vẫn xảy ra…, nhất là khi nhiều người vẫn tin vào những quảng cáo “có cánh” trên các trang web và kích chuột vào nút “vay tiền”.
Lãi “cắt cổ” hấp dẫn vì nhanh gọn
Theo quảng cáo của nhiều tổ chức cho vay tín chấp trên mạng internet, đây là hình thức cho vay không thế chấp tài sản, không cần khách hàng phải công chứng uỷ quyền hay công chứng mua bán, không cần bảo lãnh của công ty để giải quyết nhu cầu “nóng” về tài chính các cá nhân, hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp nhỏ,… một cách linh hoạt thông qua thủ tục đơn giản, thời gian cho vay (từ vay 1 ngày đến hàng tháng) và số tiền vay đáp ứng mọi nhu cầu của người vay, giải ngân nhanh chóng (từ vài triệu đồng đến cả tỷ đồng).
Chỉ mất khoảng chưa đến 20 phút là người vay có thể có được một khoản tiền để đáp ứng các nhu cầu khẩn cấp của cá nhân sau khi trình chứng minh thư hoặc hộ khẩu hoặc chứng minh khả năng thu nhập (tùy tổ chức cho vay có yêu cầu), ký vào hợp đồng vay vốn. So sánh với thời gian làm thủ tục vay tín chấp tại các ngân hàng thương mại là 5 – 7 ngày, có giới hạn thời gian vay từ 6 tháng trở lên cùng với bộ hồ sơ cần công chứng (gồm hợp đồng lao động từ 6 tháng trở lên tùy ngân hàng, ngoài ra phải cung cấp bảng lương có đóng dấu xác nhận cơ quan hay bản sao khi nhận lương bằng thẻ ATM…) thì vay tín chấp ngoài ngân hàng thực sự là một giải pháp tiện lợi, được nhiều người lựa chọn khi rơi vào tình thế “cần tiền gấp”.
Tuy nhiên, ở mặt khác của hoạt động vay tín chấp ngoài ngân hàng, đa số khách hàng không “nhìn ra” hoặc phải chấp nhận mức lãi suất “cắt cổ” (có thể tới 10.000đ – 20.000 đồng/triệu/ngày) do “lãi nhập gốc” và các thủ thuật tính lãi theo kiểu “lãi đẻ lãi” mà khi tư vấn cho khách hàng bên cho vay không công khai hết. Mặc dù theo quảng cáo, lãi suất hấp dẫn cho các khoản vay tín chấp ngoài ngân hàng chỉ từ 1%- hơn 3% song khách hàng đặt bút ký vào hợp đồng vay tiền sẽ phải chấp nhận lãi suất có khi lên đến hơn 20%. Một khách hàng từng vay tín chấp từ một công ty tài chính ở Hà Nội cho biết, lãi suất gần 2%/tháng, tương đương trên 20%/năm thì với khoản vay khoảng 50 triệu đồng trong vòng 4 năm, tổng số tiền cả gốc cả lãi người vay phải trả là gần 100 triệu đồng.
Gánh cả phí “trên trời”
Đó là chưa kể những khoản chi phí sẽ được trừ luôn vào số tiền vay nên số tiền khách hàng thực vay sẽ không phải số tiền ghi trong hợp đồng. Ví dụ, khách hàng vay 2 triệu đồng nhưng chỉ được cầm 1,8 triệu đồng (vì phải trừ 200.000 đồng phí vay tiền). Nạn nhân của khoản vay tín chấp ngoài ngân hàng cho biết đã phải chịu những khoản phí “trên trời” mà theo một nhân viên cho vay không thế chấp qua trang web, “Phí này để chắc chắn người vay có vay hay không, sau đó ngân hàng mới xuất tiền. Nếu hồ sơ đã duyệt, người vay lại không muốn vay nữa thì coi như mất hết phí đã đóng trước đó, vì đã phá hợp đồng vay nợ”. Và nếu khách hàng không thanh toán khoản vay sẽ có những hành động mang tính “xã hội đen” để thu hồi nợ.
Hoạt động cho vay này rất phổ biến đối với những người có thu nhập thấp, không ổn định (như sinh viên, người làm việc theo hợp đồng ngắn hạn, người đi làm hưởng lương không có hợp đồng lao động, người tự kinh doanh không có chứng minh thu nhập,…). Mức cho vay cũng tùy thuộc vào khả năng của người vay theo đánh giá của bên cho vay. Thông thường nếu sinh viên ở các trường “đẳng cấp” có thể vay đến vài trăm triệu đồng thì những sinh viên khác sẽ chỉ được duyệt khoản vay vài triệu nhưng với lãi suất có thể lên đến 5.000 đồng/triệu/ngày, trái với quy định của pháp luật.
Quy định của ngân hàng thì lãi suất do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 150% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố. Song hoạt động “tín dụng đen” thường có mức lãi suất vượt rất xa quy định của pháp luật. Mặc dù theo pháp luật dân sự, những hợp đồng vay như vậy sẽ bị vô hiệu về phần lãi suất song không mấy ai chủ động tìm đến tín dụng “đen” lại đi khiếu kiện, mà đa phần chỉ biết “ngậm đắng nuốt cay” tìm mọi cách thanh toán nợ nếu không muốn bị “dằn mặt” hay chịu những tổn thất do các hoạt động “khủng bố” của bên cho vay khi muốn đòi nợ.