Tăng lãi suất, áp lực với điều hành tỷ giá tại Mỹ

Nếu Mỹ thực sự nâng lãi suất 3 lần trong năm 2017, xu hướng tiếp tục mạnh lên của đồng USD trong năm tới chắc chắn sẽ tiếp diễn, gây khó khăn cho việc điều hành tỷ giá. Tuy nhiên khả năng Mỹ có tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ hay không vẫn chưa chắc chắn.
Mỹ tăng lãi suất, áp lực với điều hành tỷ giá 16/12/2016 19:02
Tỷ giá VND/USD đã tăng đáng kể sau quyết định tăng lãi suất của Fed.

Tỷ giá ít có khả năng biến động nhiều

Ngày 14/12, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định tăng lãi suất cơ bản từ mức 0,5% lên 0,75%, mức tăng lãi suất lần thứ hai kể từ năm 2008. Đây là quyết định đã được thị trường dự đoán từ trước, do đó không gây nhiều bất ngờ. Tuy nhiên, điều bất ngờ chính là việc cùng với quyết định tăng lãi suất lần này, Fed cho biết sẽ nâng lãi suất thêm 3 lần nữa trong năm 2017.

Thông điệp thắt chặt tiền tệ với tốc độ nhanh hơn của Fed đã gây bất ngờ với nhà đầu tư, khiến thị trường chứng khoán Mỹ và chứng khoán châu Á giảm điểm liên tiếp, đồng USD tăng mạnh lên mức đỉnh trong gần 14 năm, giá vàng lao dốc xuống mức thấp nhất trong hơn 10 năm qua và giá dầu đảo chiều giảm trở lại. Ở thị trường trong nước, phản ứng với quyết định của FED, tỷ giá VND/USD trong hai ngày 15 – 16/12 tăng khá mạnh.

Nhận định về sự kiện này, ông Ngô Đăng Khoa, Trưởng phòng Kinh doanh ngoại hối và trái phiếu của HSBC Việt Nam cho rằng, khi Fed bắt đầu tăng lãi suất, chi phí lãi vay sẽ tăng lên, nguồn vốn nóng sẽ rút ra khỏi các thị trường đang phát triển chảy ngược về Mỹ để hưởng mức lãi suất mới cao hơn, và các đồng tiền của các thị trường đang phát triển sẽ chịu nhiều áp lực về phá giá. Đồng Việt Nam không phải là ngoại lệ khi chịu áp lực của việc các đồng tiền trong khu vực mất giá.

Tuy nhiên, điều may mắn cho Việt Nam là khối lượng đầu tư trái phiếu Chính phủ bằng VND của các nhà đầu tư nước ngoài rất ít nên chúng ta không thấy tình trạng bán tháo trái phiếu và mua ngoại tệ của các nhà đầu tư nước ngoài như ở một số thị trường trong khu vực.

Theo ông Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright, trong 1 tháng qua, tỷ giá trong nước đã tăng đáng kể. Động thái tăng lãi suất của Fed cũng không còn là điều bất ngờ và biên độ tăng lãi suất lần này chỉ ở mức tương tự như cuối năm 2015 là 0,25%. Do đó, tỷ giá trong nước biến động có thể chỉ trong thời gian ngắn, sau đó sẽ duy trì ổn định.

Yếu tố quyết định để giữ thị trường bình ổn trước biến động của đồng USD, theo ông Ngô Đăng Khoa, là việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cam kết hỗ trợ thanh khoản cho thị trường. Chuyên gia của HSBC cũng cho rằng, hiện tại NHNN đang theo sát những diễn biến của thị trường và sẵn sàng can thiệp khi cần thiết, do đó khả năng biến động mạnh của tỷ giá trong thời gian sắp tới là không nhiều.

Năm 2017: Thận trọng với diễn biến lãi suất, tỷ giá USD 

Dù việc Fed tăng lãi suất lần này có thể không ảnh hưởng nhiều trong ngắn hạn do đã được dự báo trước, tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng về trung và dài hạn cần phải theo dõi để ứng phó do Fed tuyên bố sẽ tăng lãi suất với tốc độ nhanh hơn trong năm tới. Quyết định này khiến đồng USD trở nên mạnh hơn, kéo theo lo ngại lãi suất ở các thị trường khác sẽ tăng lên trong thời gian tới.

TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) phân tích, việc Mỹ nâng lãi suất làm tăng giá trị của đồng USD và gây áp lực với các nền kinh tế mới nổi. Lãi suất USD tăng cũng đồng nghĩa với việc dòng vốn đầu tư sẽ bị hút ra khỏi các nền kinh tế đang phát triển, và điều này có thể khiến tăng trưởng sụt giảm. Về lý thuyết, khoản này sẽ được bù lại bằng việc giá hàng hóa xuất khẩu vào thị trường Mỹ cạnh tranh hơn, nhưng khi Tổng thống đắc cử Donald Trump dự định thực hiện chính sách hạn chế thương mại và tăng thuế vào hàng nhập khẩu thì mặt tích cực này có thể giảm đi đáng kể.

Còn theo chuyên gia của HSBC Việt Nam, trong bối cảnh này lãi suất tiền đồng phải được giữ ở mức thích hợp để đảm bảo sự hấp dẫn của tiền đồng. Lãi suất đồng USD tăng, chính sách thương mại của Mỹ còn là dấu hỏi sẽ tạo ra sự bất ổn trên thị trường đòi hỏi các doanh nghiệp phải có biện pháp thích hợp để phòng chống rủi ro.

Theo phân tích của Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), nếu Fed thực sự nâng lãi suất 3 lần trong năm 2017, xu hướng tiếp tục mạnh lên của đồng USD trong năm tới chắc chắn sẽ tiếp diễn, gây khó khăn cho việc điều hành tỷ giá.

Mặc dù vậy, cuối năm 2015, Fed từng tuyên bố sẽ nâng lãi suất 4 lần trong năm nay nhưng thực tế lãi suất chỉ nâng một lần vào cuối năm trong bối cảnh xuất hiện yếu tố thuận lợi mới tác động là chính sách kích thích tài khóa của Tổng thống đắc cử Donald Trump. Do đó, với phong cách điều hành thận trọng, việc Fed có thực sự nâng lãi suất 3 lần trong năm 2017 hay không vẫn chưa có gì chắc chắn và sẽ phụ thuộc nhiều vào biến động kinh tế Mỹ, chuyên gia của BVSC nhận định.